Radar Armenia-ի զրուցակիցն է միջազգայնագետ Շահան Գանտահարյանը։
- ԱՄՆ նախագահը հրամանագիր է ստորագրել մաքսատուրքեր սահմանելու մասին, ինչը դժգոհության տեղիք է տվել այն երկրներում, որոնք ԱՄՆ հետ առևտրատնտեսական կապեր ունեն։ Ի՞նչ էին նշանակում այս մաքսատուրքերը, որոնց, ի դեպ, Թրամփն անվանել է ԱՄՆ տնտեսության անկախության հռչակագիր։
- Թրամփյան վարչակարգի ամբողջ քաղաքականության առանցքը տնտեսության վերականգնում է։ Սա ռազմավարական նշանակություն ունի ներամերիկյան առումով ևս։ ԱՄՆ-ի քաղաքացու համար տնտեսության բարելավումը, կյանքի որակի բարձրացումը, ապօրինի ներգաղթյալների տեղահանումը առաջնային խնդիրներ են։ Իհարկե, կան նման այլ հարցեր ևս։ Արտաքին օժանդակությունների կասեցումից ևս գոհ է քաղաքացին։ Թրամփի քայլերն առերևույթ այս թիրախներն են խփում։ Սա չի նշանակում, որ աշխարհաքաղաքականության կտրուկ փոփոխություններ են գրանցվում։ Հիմնական միտումները, կարծում եմ, մնում են նույնը։ Տնտեսական պատերազմ է հայտարարվում, և այստեղ գլխավոր հակառակորդը Չինաստանն է։ Մնացյալը ածանցյալ խնդիրներ են, որոնք կապվում են նշված քաղաքականության հետ։
- Սա կարո՞ղ է հետևանքներ ունենալ նաև համաշխարհային քաղաքական իրադարձությունների վրա։
- Համաշխարհային տնտեսական քաղաքականության վրա կարող են որոշ փոփոխություններ գրանցվել։ Մեծ հաշվով, որոշ գծեր չեն հատվելու։ Տնտեսական աշխարհակարգը երկբևեռ է՝ ԱՄՆ-ի և Չինաստանի բևեռային հանգամանքներով։ Այս պատերազմը շարունակվելու է։ Կլինեն ցնցումներ, աշխարհագրական տարբեր միջավայրերում կտրուկ փոփոխություններ։ Տնտեսականն ու ռազմաքաղաքականը համեմատվում են։ Համաշխարհային պատերազմ՝ լոկալացված թեժ կետերով, որոնք փոփոխվում են։ Այս միտումները զուգահեռ են ընթանալու առանց գլոբալ կոլապսի։
- Շարունակվում է ԱՄՆ-ՌԴ երկխոսությունը. Պուտինի ներկայացուցիչը մեկնել էր Վաշինգտոն, որտեղ հայտարարել է, որ ԱՄՆ վարչակազմը հակված է երկխոսության և նպատակ ունի լուծել երկու երկրների հարաբերությունների հետ կապված խնդիրները։ Այս առումով ի՞նչ կարելի է ակնկալել առաջիկայում և, հատկապես, ուկրաինական ճակատում։
- Ռուս-ամերիկյան երկխոսության արդյունավորումից առաջ արդեն ԱՄՆ-Ուկրաինա համաձայնության նախաշեմին են գտնվում կողմերը։ Վաշինտոնում ԱՄՆ-ն Կիևին ներկայացրեց պարտամուրհակ․ Կիևը պարտքը մարելու է հանքային ռեսուրսներ տրամադրելով։ Դրա համար էլ հրադադար է պետք։ Մոսկվան գիտակցում է այս իրողությունը և բարձրացնում հրադադարի գինը՝ նվազագույնը ուկրաինական տարածքների վրա իր վերահսկողությունը շարունակելով, կամ տարածքների անեքսիա առաջադրելով։ Այս բանակցությունները դեռ երկար ճանապարհ ունեն անցնելու։ Կընդհատվեն, դարձյալ կշարունակվեն և այսպես շարունակ։
- Նաև կխնդրեի անդրադառնալ ԱՄՆ-Իրան հարաբերություններին. Իրանը պատասխանել է ԱՄՆ նախագահի նամակին, իսկ ԱԳ նախարարը պնդում է, թե իրենք երբեք չեն ձգտի միջուկային զենք ունենալ։ Արդյոք այս ամենը բավարար է, թե՞ ԱՄՆ-ն, այնուամենայնիվ, կգնա ավելի լուրջ հակադրության Իրանի հետ։
- Իրանի դեպքում ԱՄՆ առաջնորդությամբ գնում է իրանյան պրոկսի հենակետերի չեզոքացման ռազմաքաղաքականություն։ Թեհրանի հետ ԱՄՆ-ն վարվում է «հարվածել-բանակցել» կշռույթներով։ Իրանի արտգործնախարարի հայտարարությունը՝ բանակցությունները շարունակելու մասին, միտված է և ազդակ է ԱՄՆ-ին՝ համաձայնության հանգելու։
- Այս դեպքում ի՞նչ կարելի է ակնկալել տարածաշրջանում, եթե ԱՄՆ-ն լուրջ հակադրության գնա։
- Չեմ կարծում, որ լայնամասշտաբ գործողություններ լինեն։ Պրոկսիների կոտրումը շարունակվելու է։ Իրանը չի ունենալու իր նախկին դերը Միջին Արևելքում՝ թե՛ Գազայում, թե՛ Լիբանանում, թե՛ Սիրիայում․ հիմա նաև՝ Եմենում։
Արման Գալոյան